Nhận biết trẻ như thế nào là chậm nói để can thiệp sớm nhất

Ngày nay, việc trẻ chậm nói đang có chiều hướng gia tăng. Ở một số trẻ, chậm nói lại là tín hiệu cho thấy trẻ đang mắc phải một  bệnh lý nào đấy cần sự can thiệp của y học. Dù là tình huống nào thì điều quan trọng là bạn cần phải hiểu rõ những dấu hiệu trẻ chậm nói để có giải pháp can thiệp kịp thời.

Hiểu đúng về định nghĩa chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ

Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ tức là trẻ phát âm tốt các từ, nhưng chỉ ghép được hai từ với nhau. Còn trẻ chậm nói tức là trẻ có thể dùng từ, cụm từ để biểu đạt mong muốn của bản thân nhưng lại khó trong việc hiểu trẻ muốn hay thích gì. Mặc dù 2 khả năng khác nhau nhưng lại chứa chứa các điểm trùng lặp, bởi thế ba mẹ cần phân biệt rõ.

Những giai đoạn mà trẻ phát triển kỹ năng nói mà ba mẹ nên chú ý

Có 4 cột mốc tăng trưởng cơ bản mà ba mẹ cần chú ý để hiểu trẻ như thế nào là chậm nói:

12 tháng: Trẻ bắt đầu bập bẹ được những phụ âm và biết cách thức sử dụng âm thanh để tương tác.

• Tầm 9 tháng trẻ sẽ phát âm được “ba ba” hoặc “mama”
• Khi sắp 1 tuổi thì sẽ chú ý gọi tên những vật thân thuộc như kẹo, bình sữa, đồ chơi,…

• Tầm 9 tháng tuổi, trẻ sẽ khởi đầu phát âm thành thạo và dùng ngữ điệu khác nhau để nhắc “ba ba” hoặc “ma ma” mặc dầu trẻ không hiểu trong khoảng đó có tức là gì.

Từ 12 – 15 tháng: Trẻ đã đề cập được khá nhiều từ, trẻ có thể hiểu và làm theo hướng dẫn của bố mẹ. Có thể bắt chước theo những từ dễ phát âm như con chó, quả bóng hoặc buộc miệng nói theo chỉ dẫn như “Chỉ mẹ con mèo” hay “Quả bóng của con đâu”,..

Từ 18 – 24 tháng: Trẻ có thể chỉ vật và gọi tên, nói được các câu đơn với nghĩa, ghép được các từ đơn với nhau, vừa nhắc vừa bắt chước hành động của người khác.

Từ hai tuổi trở lên: Đây là thời điểm mà vốn từ của trẻ sẽ tăng lên nhanh chóng. Trẻ rất hay đề cập, dùng những đại từ nhân xưng như “ba, mẹ, con” tương đối thành thục.

Những dấu hiệu trẻ chậm nói

Sử dụng hành động nhiều hơn là dùng lời nói

Ở những trẻ bình thường, chỉ mất khoảng tập nhắc, trẻ sẽ nhắc toàn bộ, hoạt náo tay chân để thể hiện mong muốn, sở thích của mình. Trái lại, với trẻ chậm nói, trẻ sẽ thích sử dụng hành động để biểu thị mong muốn hơn, chẳng hạn như kéo tay người to tới chỗ mình muốn.

Tránh về vốn từ

Mỗi trẻ có giai đoạn phát triển vốn từ khác nhau nhưng bình thường trong khoảng 18 tháng trở lên, trẻ đã với thể đề cập được một số từ đơn giản. Dù rằng trẻ có thể khó khăn trong việc phát âm nhưng đến 2 tuổi là trẻ phải có khoảng 200 – 500 từ trong kho từ vựng của mình. Ví như ít hơn ba mẹ nên tham khảo thêm ý kiến của những chuyên gia nhi.

Âm thanh phát ra nhưng không bắt chước được

Các vấn đề về thính giác cũng có thể là nguyên cớ khiến cho trẻ chậm kể. Nếu rơi vào tình huống này, trẻ sẽ không nghe rõ những gì người khác kể, từ đấy trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc kể, hiểu, bắt chước và dùng tiếng nói. Bố mẹ cần phát hiện kịp thời để đưa trẻ đi khám tại chuyên khoa tai mũi họng.

Không hiểu được những buộc phải đơn giản

Đến 3 tuổi, trẻ đã với có thể nghe hiểu. Trẻ có thể hiểu được những yêu cầu từ đơn thuần cho tới phức tạp như “Lấy cho mẹ mẫu này, mẫu kia” hoặc “Bật quạt cho mẹ”. Nếu như trẻ không hiểu thì bạn cần xem lại.

Chẳng thể kể câu hoàn chỉnh

Trẻ có thể kể được các câu ngắn khoảng 2 – 3 từ nhưng nhiều hơn lại không đề cập được. Đây đều là những dấu hiệu điển hình của chứng chậm nói mà ba mẹ cần lưu ý để có giải pháp can thiệp kịp thời.

Nếu như trẻ bị chậm nói, ba mẹ cần phải làm cho gì?

Để cải thiện sự chậm nói ở trẻ thì ba mẹ đóng vai trò rất quan trọng. Bạn với thể khuyến khích khả năng nói của trẻ thông qua những bí quyết sau:

• Dành nhiều thời gian để trò chuyện, hát và buộc phải trẻ bắt chước những âm thanh mà bạn kể.
• Dạy trẻ các từ đơn giản nhất, vì khi này vốn từ của trẻ chưa nhiều, cần tích lũy từ vựng cho trẻ. Khi dạy, bạn nên có hình ảnh và hành động minh họa để trẻ dễ nhớ, dễ tưởng tượng hơn.
• Đọc sách cho trẻ cũng là một trong các cách thức để cải thiện khả năng nói. Bạn hãy chọn những quyển sách hoặc truyện thích hợp có lứa tuổi của con nhé.
• Cho trẻ tham dự các hoạt động với anh chị cùng độ tuổi hay vui chơi ngoài trời để kích thích khả năng tương tác và phản xạ của trẻ.
• Không những thế, bạn cũng mang thể cho trẻ tham dự lớp trị liệu ngôn ngữ để giúp cải thiện tình trạng bệnh.

Mong là với những thông tin trên thì bố mẹ sẽ hiểu biết được trẻ như thế nào là chậm nói. Từ đó có phương án can thiệp kịp thời giúp cho trẻ phát triển tốt nhất.