Các hoạt động mang tính phát triển của ngôi nhà trẻ thơ Smiling Fingers

Trong Ngôi nhà Trẻ thơ Montessori, trẻ phát triển thông qua những hoạt động mà trẻ tự mình lựa chọn, thực hiện và lặp lại. Những hoạt động ấy không chỉ giúp trẻ tiếp nhận kiến thức, mà đồng thời phát triển vận động, giác quan, ngôn ngữ, khả năng tư duy, sự tập trung, ý chí, tính độc lập và năng lực sống cùng người khác.

Vì vậy, Ngôi nhà Trẻ thơ chuẩn bị những nhóm hoạt động khác nhau, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ ở từng giai đoạn. Mỗi hoạt động đều có một mục đích trực tiếp, nhưng đồng thời góp phần xây dựng những năng lực lớn hơn mà Smiling Fingers hướng đến: tự mình sống, làm việc, học hỏi và trưởng thành.

1. Các hoạt động Đời sống thực tiễn

Đời sống Thực tiễn là những hoạt động gần gũi với đời sống hằng ngày, qua đó trẻ được tự mình tham gia vào những công việc có ý nghĩa trong môi trường sống của mình.

Trẻ được chăm sóc bản thân như mặc và cởi quần áo, rửa tay, chải tóc, chuẩn bị và sử dụng đồ dùng cá nhân; chăm sóc môi trường như quét, lau, rửa, sắp xếp đồ dùng, chăm sóc cây cối và động vật; đồng thời được thực hành với những cách ứng xử lịch thiệp trong đời sống cùng người khác như chào hỏi, mời, cảm ơn, xin lỗi, chờ đợi và giúp đỡ.

Thông qua những công việc vừa sức, trẻ phát triển khả năng phối hợp vận động, sự tập trung, tính chính xác và khả năng hoàn thành một công việc từ đầu đến cuối. Quan trọng hơn, trẻ từng bước nhận ra khả năng của chính mình: mình có thể tự làm, có thể làm tốt hơn và có thể đóng góp vào đời sống chung.

Vì vậy, Đời sống Thực tiễn đặt những nền tảng đầu tiên cho tính độc lập, sự chủ động, năng lực làm việc và trách nhiệm với bản thân, với môi trường và với cộng đồng.]

2. Các hoạt động Giác quan

Trẻ khám phá và nhận biết thế giới thông qua các giác quan: nhìn, nghe, chạm, nếm và ngửi. Thông qua việc phân loại, ghép đôi, sắp xếp và nhận biết những khác biệt ngày càng tinh tế, trẻ dần xây dựng khả năng quan sát và nhận thức có trật tự về những thuộc tính của sự vật.

Mục đích trực tiếp của các hoạt động giác quan là giúp trẻ nhận biết, phân biệt và phân loại những đặc tính, đặc điểm của sự vật; đồng thời phát triển khả năng sử dụng các giác quan một cách có chủ đích.

Trong quá trình ấy, trẻ đồng thời phát triển sự phối hợp vận động, khả năng tập trung, khả năng quan sát, tư duy phân loại và trật tự hóa. Đây cũng là những nền tảng quan trọng cho sự phát triển ngôn ngữ, toán học và khả năng tiếp cận tri thức ở những giai đoạn tiếp theo.

Quan trọng hơn, trẻ học cách tự mình quan sát, tự mình nhận ra sự khác biệt và tự mình tìm kiếm trật tự trong thế giới xung quanh. Vì vậy, các hoạt động giác quan không chỉ chuẩn bị cho việc học kiến thức, mà góp phần hình thành sự chủ động, khả năng tự định hướng và năng lực học hỏi của trẻ.

3. Các hoạt động Ngôn ngữ

Ngôn ngữ là một phần thiết yếu của đời sống con người. Trong Ngôi nhà Trẻ thơ, trẻ được sống trong một môi trường giàu ngôn ngữ, nơi trẻ có cơ hội lắng nghe, giao tiếp, mở rộng vốn từ, diễn đạt suy nghĩ và dần khám phá ngôn ngữ viết thông qua những hoạt động phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Trẻ được làm quen với ngôn ngữ thông qua giao tiếp hằng ngày, các hoạt động phát triển vốn từ, phát âm, nhận biết âm thanh, làm quen với chữ viết, viết và đọc. Những câu chuyện, bài thơ, bài hát và các hoạt động ngôn ngữ cũng giúp trẻ cảm nhận vẻ đẹp, nhịp điệu và sự phong phú của ngôn ngữ.

Trong quá trình ấy, trẻ đồng thời phát triển khả năng tập trung, ghi nhớ, quan sát, phân biệt âm thanh, tư duy và khả năng biểu đạt. Ngôn ngữ cũng trở thành một phương tiện để trẻ gọi tên thế giới, diễn đạt điều mình quan sát, đặt câu hỏi, suy nghĩ và kết nối với người khác.

Quan trọng hơn, trẻ dần có khả năng tự mình sử dụng ngôn ngữ để hiểu và được hiểu, để biểu đạt suy nghĩ và cảm xúc, để tìm kiếm thông tin và tiếp tục học hỏi. Vì vậy, các hoạt động Ngôn ngữ không chỉ chuẩn bị cho việc đọc và viết, mà góp phần xây dựng sự chủ động, khả năng tự định hướng và năng lực học hỏi của trẻ.

4. Các hoạt động số học

Số học trong Ngôi nhà Trẻ thơ không chỉ là việc học các con số hay thực hiện phép tính. Thông qua những trải nghiệm cụ thể với đồ vật và các phương tiện phát triển, trẻ từng bước khám phá số lượng, ký hiệu số, thứ tự, mối quan hệ và những khái niệm số học trong đời sống.

Trong quá trình ấy, trẻ phát triển khả năng quan sát, phân loại, sắp xếp, tư duy logic, tập trung và tính chính xác; đồng thời học cách tự mình suy nghĩ, tìm kiếm cách giải quyết và tự điều chỉnh khi làm việc.

5. Các kiến thức mở rộng

Từ những trải nghiệm cụ thể về đời sống, giác quan, ngôn ngữ và số học, trẻ dần mở rộng hiểu biết về con người, thiên nhiên và thế giới xung quanh thông qua các lĩnh vực như địa lý, văn hóa, thực vật học, động vật học, nghệ thuật và âm nhạc.

Thông qua những hoạt động quan sát, khám phá, tìm hiểu và trải nghiệm, trẻ từng bước nhận ra mối liên hệ giữa con người với tự nhiên, giữa bản thân với cộng đồng và giữa những sự vật trong thế giới. Qua đó, trẻ phát triển sự tò mò, khả năng đặt câu hỏi, quan sát, suy nghĩ và tiếp tục tự mình tìm hiểu.

Quan trọng hơn, những kiến thức ấy không chỉ giúp trẻ hiểu thêm về thế giới, mà còn nuôi dưỡng tình yêu đối với cuộc sống, sự tôn trọng con người và tự nhiên, cùng ý thức về trách nhiệm của mình với cộng đồng.