CHỨC NĂNG CỦA NGÔI NHÀ TRẺ THƠ SMILING FINGERS

Ngôi nhà Trẻ thơ không chỉ là nơi trẻ được học. Đó là nơi trẻ được sống – và chính đời sống ấy trở thành một trong những phương tiện quan trọng cho sự phát triển của trẻ.

Trong những năm đầu đời, trẻ không chỉ tiếp nhận những điều người lớn chủ động dạy. Trẻ hấp thụ những gì diễn ra xung quanh mình: cách người lớn nói chuyện, cách chúng ta đối xử với nhau, cách một mâu thuẫn được giải quyết, cách một sai sót được đón nhận, cách người lớn tôn trọng hoặc áp đặt lên trẻ. Vì vậy, môi trường sống của trẻ không chỉ là nơi diễn ra sự phát triển; chính môi trường ấy tham gia vào quá trình hình thành con người trẻ.

Điều này đặt lên người lớn một trách nhiệm đặc biệt: tạo nên một đời sống vừa bảo vệ sự phát triển của trẻ, vừa trao cho trẻ những điều kiện để tự mình phát triển. Ngôi nhà Trẻ thơ cần là nơi trẻ được sống trong sự an toàn, tôn trọng và gắn kết; được làm những việc vừa sức, hình thành những nề nếp đầu tiên và từng bước chăm sóc bản thân; đồng thời có cơ hội tự mình lựa chọn, làm việc, học hỏi, giải quyết những khó khăn phù hợp và chịu trách nhiệm với những gì mình làm.

Vì vậy, chức năng của Ngôi nhà Trẻ thơ Smiling Fingers không chỉ là chăm sóc hay truyền đạt kiến thức. Ngôi nhà có chức năng tạo ra một đời sống phù hợp với sự phát triển của trẻ – một đời sống có trật tự, có sự tôn trọng, có những giới hạn rõ ràng và có đủ không gian, thời gian để trẻ được tự mình hoạt động, trải nghiệm và trưởng thành.

Để làm được điều đó, Ngôi nhà Trẻ thơ cần đồng thời là một môi trường an toàn và có trật tự, một nơi trẻ được tự mình hoạt động và làm việc, một cộng đồng nơi trẻ học cách sống cùng người khác, và một đời sống mà những giá trị chúng tôi mong muốn nuôi dưỡng ở trẻ được thể hiện qua chính cách người lớn sống và làm việc mỗi ngày.

Phi bạo lực, đối với chúng tôi, không chỉ có nghĩa là không đánh, không quát mắng hay không làm tổn thương trẻ bằng lời nói. Phi bạo lực còn là biết tôn trọng nhu cầu và nhịp độ phát triển của trẻ; không làm thay khi trẻ có thể tự mình làm; không áp đặt những điều trẻ có thể tự mình lựa chọn trong những giới hạn phù hợp; không làm gián đoạn sự tập trung; không dùng sự sợ hãi, phần thưởng hay sự từ chối tình cảm để điều khiển hành vi của trẻ. Đó cũng là việc người lớn chủ động tạo ra những cách sống khác: nói chuyện bình tĩnh, giải quyết bất đồng bằng đối thoại, giúp trẻ nhận biết và sửa chữa sai sót, đồng thời đặt ra những giới hạn cần thiết mà không làm tổn thương phẩm giá của trẻ.

Chúng tôi không mong muốn dạy trẻ trở thành một người không bạo lực chỉ bằng những lời dạy về phi bạo lực. Chúng tôi mong muốn trẻ được sống trong một môi trường nơi sự tôn trọng, bình tĩnh, hợp tác và nhân ái hiện diện trong những điều rất nhỏ của đời sống hằng ngày. Khi ấy, những giá trị ấy không chỉ là những nguyên tắc trẻ cần ghi nhớ hay thực hiện theo yêu cầu của người lớn, mà có cơ hội dần trở thành một phần trong cách trẻ cảm nhận, lựa chọn và ứng xử với cuộc sống.

Đó cũng là cách chúng tôi hiểu tinh thần “Giáo dục hỗ trợ cuộc sống”: giáo dục trước hết phải giúp trẻ xây dựng những nền tảng cần thiết để tự mình sống, làm việc, học hỏi và trưởng thành. Với trẻ nhỏ, những nền tảng ấy bắt đầu từ sự gắn kết và niềm tin, những nề nếp đầu tiên và khả năng làm những việc vừa sức. Khi trẻ lớn hơn, những nền tảng ấy tiếp tục được mở rộng thành tính độc lập, sự chủ động, khả năng tự định hướng, năng lực làm việc và trách nhiệm với bản thân, với công việc và với cộng đồng. Trên nền tảng ấy, kiến thức và kỹ năng không tách rời khỏi đời sống, mà trở thành những phương tiện giúp trẻ tiếp tục khám phá, hiểu biết và phát triển chính mình.

Ngôi nhà Trẻ thơ vì thế không tạo ra sự phát triển thay cho trẻ; Ngôi nhà tạo ra đời sống và những điều kiện để trẻ tự mình phát triển.